Zorgeloos in het hier en nu leunen

 
Met een dubbelklik op de tekening krijg je een groter beeld.

Dat ik zorgeloos in het hier en nu leun komt omdat ik ook echt weinig zorgen heb. Ik prijs me rijk. Onze kinderen gaan goed. Mijn ouders zijn allebei gezond ondanks hun hoge leeftijd. Het gaat goed met mijn vrienden. Ik heb hartstikke leuk werk. Hoe komt het dan toch dat ik me zo vaak uit die diepe ontspanning laat halen? Ik heb er een tijdje op gelet en het komt door wat ik ‘mijn spookjes’ ben gaan noemen. Zodra ik ontspan komen ze. Zoals het spookje van ‘het is niet goed genoeg’. Hup, ik spring uit mijn stoel! Om de was te doen, een artikel bij te schaven, toch nog even het huis opruimen. Mijn spookjes geven me voordat ik het in de gaten heb een vervelend gevoel. Maar als je gewoon een beetje op ze gaat letten, ze van een afstand bekijkt verliezen ze hun macht. Als je het goed bekijkt zijn het er maar een beperkt aantal en ze zijn niet eens creatief! De hele tijd is het dezelfde gedachte, hetzelfde spookje dat me op komt zoeken. Ook als er objectief weinig echte zorgen zijn! Hoe zal ik me nog kunnen ontspannen als er échte zorgen zijn, vraag ik me wel eens af. Ook een spookgedachte trouwens. Voorlopig dus maar zorgeloos in het hier en nu leunen.

maak van stress je vriend

Maak van stress je vriend visual column Odette Meyer

Ik volg graag onderzoek met de nieuwste inzichten over stress en burn-out. Het aantal mensen dat serieus last heeft van stress of een burn-out is de laatste 10 jaar niet verminderd. Toen ik zelf 12 jaar geleden burn-out raakte was er minder bekend over stress en burn-out dan nu. Toch heeft al die kennis er (nog) niet toe geleid dat er minder mensen last van hebben.

Voor mij betekende de periode van burn-out, na de enorme schrik dat mijn lijf me in de steek had gelaten (wat in werkelijkheid natuurlijk andersom was: ik had mijn lijf in de steek gelaten), vooral een tijd van bezinning. Wat was er met mij aan de hand dat dit kon gebeuren? Destijds richtte veel onderzoek zich met name op de persoonlijkheidskenmerken van het individu. Een workaholic met een perfectionistische, prestatiegerichte en overloyale instelling liep meer risico dan iemand die wat relaxter in het leven staat. Het preventie-advies aan organisaties luidde vooral: let op de overijverige het-is-nooit-goed-genoeg types, en leer de persoon in kwestie stressbestendiger te worden. Nuttig om te weten natuurlijk, maar dit belichtte voor mij maar één kant van de werkelijkheid. Ik herkende me maar voor een deel in dit plaatje én ik zag veel relaxte mensen om me heen die toch ook aardig aan het jakkeren waren en op het randje balanceerden.

In die tijd vroeg ik mezelf af wat ik anders kon doen zodat het niet nog eens zou gebeuren, maar ook wat de wisselwerking was met mijn werk. In hoeverre faciliteren organisaties stress en burn-out? Recent Deens onderzoek laat zien dat stress vooral veroorzaakt wordt door een unfaire werkomgeving, en dat het niet gaat om de hoge werklast. Zoals het cliché al zegt: van hard werken alleen is nog nooit iemand doodgegaan. Als mensen zich eerlijk en respectvol behandeld voelen, kunnen ze bergen verzetten! Maar als er onrechtvaardigheid insluipt gaat het vreten. Dit onderzoek laat een andere kant van de werkelijkheid zien. De wisselwerking tussen individu en omgeving bepaalt het ontstaan van ongezonde stress en burn-out, en dan laat ik  de privé-omgeving hier buiten beschouwing.

Wat betreft de wisselwerking tussen individu en omgeving: ik kwam een TedXtalk van Kelly McGonigal tegen. Als gezondheidspsychologe heeft zij jaren verkondigd dat stress slecht voor je is (op basis van toenmalig onderzoek, dat dan weer wel). Terwijl recent onderzoek laat zien dat stress in de kern gezond is, dat het ons helpt om met moeilijke omstandigheden om te gaan. Stress wordt alleen ongezond als we denken dat het slecht voor ons is! Verder laat zij in haar verhaal prachtig zien hoe belangrijk ‘community’ is: wanneer we door lastige periodes zoals nu gaan kun je jezelf beschermen tegen de negatieve gevolgen van stress door je zorgen te delen en je te laten helpen of een ander te helpen. “Maak van stress je vriend”, vat zij het pakkend samen.

Daar kreeg ik dan direct dit beeld in deze tekening bij :-) . Verder kijk ik uit naar het volgende onderzoek. Wat mij betreft mag dat onderzoek gaan over het belang van stilte en zachte tijd, waarin aangetoond wordt dat we gelukkiger, gezonder en productiever zijn wanneer we stilte en zachte tijd vanzelfsprekend onderdeel maken van ons leven.

 

Voor genieten heb je weinig nodig

samengenieten visual column Odette Meyer

Deze tekening heb ik heel wat jaren geleden gemaakt. Dochter van 16 was toen 6. We kwamen net bij opa in het ziekenhuis vandaan. Buiten sneeuwde het en net als nu waren de feestdagen in aantocht. Gelukkig ging het weer beter met opa.

We liepen hand in hand, kletsend. De omgeving was wat donker en saai maar iets verderop fonkelden de lichtjes van een kerstboomstalletje, dwars door de neerdwarrelende sneeuwvlokken heen. We genoten samen. Vera zei: “Later als ik groot ben, wil ik zo’n kerstbomenwinkel en dan verkoop ik niks, dan ga ik alléén maar naar de lichtjes kijken mam!” “Dat is een goed idee!”, antwoordde ik vertederd.

In de drukte naar het eindejaar, waarin iedereen nog een extra spurt maakt en de feestdagenkoorts ons te pakken krijgt om er de gezelligste kerst ever van te maken – wat ons tot grote (stress)hoogte van perfectie opjaagt – vergeten we wel eens dat er voor genieten eigenlijk maar weinig nodig is.